با انواع نان بیشتر آشنا شوید!

با انواع نان بیشتر آشنا شوید!

نان ماده غذایی ارزشمندی است که از گذشته‌های بسیار دور تاکنون بر سر سفره‌های ایرانی قرار داشته‌است و قدمت آن به بیش از هزاران سال می‌رسد. با توجه‌به گستردگی پهنای کشور عزیزمان، در هر منطقه از ایران با توجه‌به شرایط جغرافیایی، فرهنگی و اجتماعی انواع نان‌های محتلف تهیه و در میان مردم عرضه می‌شود.

به همین جهت است که در دسته‌بندی نان‌های سنتی، شاهد تنوع بسیار نان‌ها هستیم. اما نان بر‌اساس چه عواملی طبقه‌بندی می‌شود؟ چه پارامترهایی در دسته‌بندی نان‌ها تاثیرگذار هستند؟ نان متعلق به کدام کشورها در ایران مصرف می‌شود؟

اگرچه دنیای نان بی‌انتهاست اما ما قصد داریم که در مقاله پیش‌رو اطلاعات مفید و جامعی در رابطه با این ماده غذایی ارزشمند در اختیار شما قرار دهیم؛ پس با ما همراه باشید.

طبقه‌بندی انواع نان

همانطور که پیش‌تربدان اشاره شد، نان‌ها بر‌اساس ویژگی‌های به‌خصوص، در گروه‌های متفاوتی دسته‌بندی می‌شوند. یکی از رایج‌ترین این طبقه‌بندی را باید تقسیم این ماده‌غذایی به دو گروه زیر دانست:

نان سنتی همواره مورد‌توجه ما قرار داشته و دل کندن از آن دشوار است. عطر نان سنتی تازه، آنچنان لذت‌بخش است که به‌سختی می‌توان در مقابل خوردن آن مقاومت کرد. به همین دلیل است که تهیه و پخت نان‌های سنتی با وجود انواع نان صنعتی، همچنان ادامه دارد.

اگرچه انواع مختلفی از نان سنتی در ایران تهیه و تولید می‌شود اما، ما قصد داریم که چند مورد از محبوب‌ترین آنها را مورد بررسی قرار دهیم:

1. نان بربری

نان بربری با کیفیت

شاید یکی از قدیمی‌ترین انواع نان سنتی را باید نان بربری دانست. نام این نان از نام محله‌ای به نام “بربر” واقع در تبریز گرفته شده‌است و بعدها این نان، در شهر تهران مورد استقبال قرار گرفت و دوره قاجاریه به اوج محبوبیت خود دست‌یافت.

نان بربری به طور معمول، نانی ضخیم با طول نزدیک به ۷۰ و عرض ۲۵ سانتی‌متر است. جهت پخت نان بربری نیز از آرد گندم، آب و مخمر استفاده می‌شود. بربری، نانی ترد، برشته و سبک وزن است که با وجود کنجد برشته‌شده روی آن، به ماده‌غذایی کامل و ارزشمند تبدیل شده‌است.

2. نان سنگک

نان سنگک مغذی‌ترین و کامل‌ترین نان سنتی است که از آرد گندم کامل در پخت آن استفاده می‌شود. مصرف نان سنگک در کنار غذاهای محبوب ایرانی همچون کباب، دیزی و آبگوشت محبوبیت آن را دو‌چندان کرده‌است.

جالب است بدانید که بر‌اساس مطالعات تاریخی، قدمت نان سنگک به قرن یازدهم میلادی باز می‌گردد؛ جایی که جهت تامین مواد‌غذایی مورد‌نیاز سربازان، پخت این نان از سر گرفته‌شد.

سنگک به معنای سنگ کوچک است و دلیل این نامگذاری به‌خاطر شیوه پخت آن در تنورهای حاوی سنگ‌های ریز است. پخت این نان به همراه کنجد، عطر و طعمی ماندگار را به ارمغان می‌آورد که هرگز از آن سیر نمی‌شوید!

نان سنگک نه تنها در ایران بلکه در برخی از کشورهای همسایه همچون آذربایجان طرفداران بسیاری دارد.

۳. نان تافتون

نان تافتون، همچون سایر انواع نان سنتی از آرد گندم تهیه می‌شود. این نان، علاوه‌بر ایران در کشورهایی مانند هند و پاکستان نیز پخته می‌شود. اگرچه قدمت نان تافتون به‌طور دقیق مشخص نیست اما جالب است بدانید که نام آن در شاهنامه ذکر شده‌است.

واژه تافتون از کلمه “تفن” برگرفته شده که به معنای گرم‌کردن است. روش سنتی پخت این نان در تنورهای خشتی انجام می‌شد؛ در حال حاضر بسیاری از نانوایی‌ها با استفاده از غلطک، سوراخ‌هایی روی این نوع نان ایجاد می‌کنند.

بنابراین نان تافتون نیز با عطری مدهوش‌کننده از دیگر انواع نان‌های محبوب ایرانی است.

۴. نان لواش

نان لواش نه تنها در کشور ما بلکه در کشورهای همسایه همچون ارمنستان، آذربایجان و ترکیه نیز بسیار محبوب است. این نان و طرز تهیه آن، در سال ۲۰۱۴ و به‌نام کشور ارمنستان به‌عنوان میراث فرهنگی بشریت، در سازمان یونسکو به ثبت رسید.

نان لواش به دلیل مدت پخت کوتاهی که دارد، ارزش غذایی چندانی نداشته و به همین جهت کارشناسان تغذیه اغلب توصیه می‌کنند که از انواع نان سنتی دیگر، با ارزش غذایی بالاتر استفاده شود.

۵. نان شیرمال

نان شیرمال، نانی خوش‌طعم و لطیف و تهیه‌شده از آرد، شیر، زعفران و مخمر است. عطر زعفران به‌کار رفته در این نان، دلپذیر است و کمتر کسی می تواند در برابر عطر لذت‌بخش این نان مقاومت کند.

نام شیرمال، به دلیل وجود شیر در دستور پخت این نان برگرفته شده است. در‌واقع بسیاری از تاریخ شناسان بر این باورند که نان شیرمال، ریشه ایرانی دارد؛ در حالی که برخی دیگر معتقدند ایرانیان اسرار پخت نان شیرمال را با سفر به کشور هند و پاکستان کشف کرده‌اند.

نان شیرمال، طعم شیرینی ملایمی دارد و در برخی موارد زیر از شیره خرما یا شیره‌های مختلف در پخت آن استفاده می‌شود که طعمی بی‌نظیر به این ماده‌غذایی می‌بخشند.

آشنایی با انواع نان‌های مشهور در کشورهای خارجی

حال که محبوب‌ترین نان سنتی ایرانی را مورد‌بررسی قرار دادیم، بهتر است که نگاهی به انواع نان‌های معروف در کشورهای مختلف نیز داشته‌باشیم؛ جالب است بدانید که برخی از این نان‌ها در کشور ما نیز طرفداران بسیاری دارند و مورد‌استفاده مردم قرار می‌گیرند.

پس در ادامه سفری به دور دنیا، جهت آشنایی بیشتر با نان‌های محبوب در کشورهای مختلف خواهیم‌داشت:

نان باگت

اگرچه بسیاری از ما به مصرف نان باگت علاقه‌مند هستیم اما اغلب نمی‌دانیم که این نان متعلق به چه کشوری است؟ نان باگت با ظاهری طویل و کشیده، متعلق به کشور فرانسه است؛ البته نان باگت نه تنها در ایران و فرانسه، بلکه در بسیاری از دیگر کشورهای جهان محبوب است و همواره طرفداران مختص‌به خود را دارد.

باگت، نانی ضخیم، دارای سطح برشته و مغز نانی لطیف است که به‌خوبی جای خود را در سفره‌های ایرانی باز کرده‌است.

نان چاودار

نان چاودار با کیفیت

پخت نان چاودار را باید متعلق به قرون وسطی دانست؛ همچنین این نان بیشتر در کشورهای اروپایی ریشه دارد و اخیراً نیز در کشور ما با استقبال خوبی مواجه شده‌است. اگرچه در کشورهای مختلف از افزودنی‌های متفاوتی در پخت این نان استفاده می‌شود اما مواد اصلی تشکیل‌دهنده آن در جای جای دنیا یکسان است.

نان تورتیلا

نان تورتیلا از جمله‌های نان‌های محبوب متعلق به کشور مکزیک است که در گذشته از آرد ذرت و در حال حاضر از آرد گندم تهیه می‌شود. تولید نان تورتیلا در کشور ما به‌صورت صنعتی رایج است و از این نان در کنار غذاهای مختلف مکزیکی استفاده می‌شود.

قدمت نان تورتیلا نیز به بیش از صدها سال می‌رسد و در بسیاری از کشورهای دنیا نیز طرفدارانی دارد.

نان تست

نان تست از دیگر انواع نان‌های محبوبی است که حتماً در قفسه‌های سوپرمارکت محل شما نیز یافت می‌شود. شاید جالب باشد، بدانید که قدمت این نان که متعلق به کشور ایالات متحده است، به دهه ۵۰ میلادی بازمی‌گردد.

نان تست، نانی سبک و تهیه‌شده از آرد گندم است که در کنار سبوس، ماده‌ای با ارزش غذایی بالا را تشکیل می‌دهد. مصرف این نان در میان کودکان به‌صورت روزافزون در حال افزایش است و علاوه‌بر وعده صبحانه، این امکان وجود دارد که از نان تست جهت تهیه انواع ساندویچ‌ها نیز استفاده کرد.

نان پرتزل

نان پرتزل مرغوب

نان پرتزل که ریشه آن را باید متعلق به کشور آلمان دانست، نانی با طرح زیبا و جالب است که حتماً قبلا چشمتان به آنها افتاده‌است. این نوع نان، به صورت پیچی تهیه می‌شود و در‌نهایت نیز با نمک تزئین خواهد‌شد.

اگرچه این نان در طعم‌ها و به کمک چاشنی‌های مختلفی تهیه می‌شود اما انواع کلاسیک آن طرفداران بسیار بیشتری دارد. همچنین این امکان وجود دارد که از این نان، جهت تهیه انواع ساندویچ‌ها نیز استفاده کرد.

طبقه‌بندی انواع نان بر‌اساس ضخامت آنها

نان‌ها در انواع ضخامت‌ها تولید می‌شوند و بدین ترتیب می‌توان آنها را در دو دسته زیر جای داد:

اگرچه تصور عموم بر این است که در تهیه نان‌های حجیم از جوش شیرین، جهت افزایش حجم استفاده می‌شود اما باید بگوییم که در حال‌حاضر در پخت برخی از نان‌های مسطح نیز از این ماده استفاده می‌شود.

از جمله نان‌های مسطح باید به نان لواش، نان سنگک و نان تافتون اشاره کرد که دستور پخت شبیه به یکدیگر دارند. در مقابل در دستور پخت نان حجیم مواد افزودنی همچون بهبوددهنده، شیرخشک و مواد نگهدارنده وجود دارد که در مواردی به‌دلیل برخورداری از ویتامین B مفید‌تر از نان‌های مسطح تلقی می‌شوند.

نان‌های حجیم را که می‌توان در طبقه‌بندی انواع نان‌های صنعتی نیز قرارداد، معمولاً به‌کمک خمیر مایه حجم می‌گیرند و جهت پخت در فرهای بزرگ صنعتی قرار خواهند‌گرفت.

نکته مهم در رابطه با تهیه نان‌های صنعتی، توجه به تاریخ انقضای آنها است؛ در‌واقع اگرچه استفاده از نان‌های صنعتی با استقبال خوبی مواجه بوده‌است اما جهت اینکه این نوع نان‌ها در سفره‌های ایرانی تثبیت شوند، احتمالاً به مدت زمان بیشتری نیاز است.

نتیجه‌گیری

در‌نهایت بر‌اساس آنچه بیان شد، انواع مختلفی از نان‌ها در سراسر جهان وجود دارند که بر‌اساس ذائقه مردم، منطقه جغرافیایی و مسائل فرهنگی و اجتماعی تهیه و تولید شده‌اند. هر نان داستان مختص‌به خود را دارد و بسیاری از آن‌ها همچنان در جای جای دنیا در حال مصرف هستند.

تنوع نان سبب شده‌است که هر فردی در دنیا متناسب با ذائقه خود، نان مورد‌علاقه خود را بیابد و از این ماده غذایی ارزشمند بهره‌مند شود.

surfiran.com tasteatlas.com tabnak.ir